ÜMRAN BEBA I BUSINESS LIFE YAZARI

Otuz beş yılı aşkın süredir büyük ve küresel organizasyonların içinde çalıştım; Türkiye, Orta Doğu, Avrupa, Asya Pasifik ve Amerika’da farklı pazar dinamikleriyle liderlik yaptım. Son 15 yıldır ise Japonya, İngiltere, Amerika ve Türkiye’deki yönetim kurullarında görev alıyorum. Bu geniş perspektiften bakınca 2026 ve sonrası için tek bir gerçek netleşiyor: Liderlik artık bir unvan değil kurumun değişime verdiği yanıtın kalitesidir.

Bugün şirketler aynı anda yapay zeka devrimi, jeopolitik belirsizlikler, tedarik zinciri kırılmaları, yetenek kıtlığı ve kurumsal güven kaybıyla karşı karşıya. Bu baskılar coğrafya tanımıyor. Bu kadar çok değişken varken geçmişin komuta-kontrol modeli çalışmıyor. Geleceği kazananlar, en çok kural koyanlar değil ön cephenin gücünü ve her kademenin sesini stratejiye dönüştürebilenler olacak. Bu ortamda liderliğin en kritik görevlerinden biri, dünyadaki gelişmeleri odaklı ve sistematik biçimde takip etmek ve gerektiğinde uzman görüşlerini stratejiye entegre edebilmek. Jeopolitik risklerden teknoloji trendlerine, regülasyondan tüketici davranışlarına kadar uzanan bu karmaşık tablo, tek bir bakış açısıyla yönetilemez. Akıllı liderler, doğru zamanda doğru uzmanları masaya getirerek kör noktalarını kapatır.

YAPAY ZEKA ÜST YÖNETİCİLERİ RAHATLATMIYOR, ÇITAYI YÜKSELTİYOR

Bugün neredeyse herkes aynı analitik araçlara ve aynı yapay zeka modellerine erişebiliyor. Rekabet avantajı bilgiye sahip olmakta değil o bilgiyi nasıl kullandığınızda yatıyor. En zor anlarda kimse yeni bir gösterge paneli istemez; daha iyi yargı ister. Yapay zeka tahmin yapabilir, senaryo üretebilir ama risk alamaz, etik bir çizgi çekemez, “bu doğru mu?” sorusunu soramaz. 2026 liderlerini ayıracak olan şey, makinenin ürettiği çıktıları saha gerçekleri, bağlam ve değerlerle birleştirebilmeleri olacak. Bugün birçok üst yönetici yapay zekayı maliyet düşürme aracı olarak görüyor. Oysa gerçek değer, karar kalitesini artırmasında yatıyor. Bunu kaçıran yönetimler hızlanırken yanlış yöne gidecek.

STRATEJİ ARTIK SUNUM DOSYALARINDA DEĞİL SAHADA KAZANILIYOR

Yıllar boyunca sayısız strateji sunumu izledim. Çoğu parlak grafikler ve iddialı hedeflerle doluydu. Ama çok azı organizasyonun günlük davranışlarını gerçekten değiştirdi. Çünkü çoğu zaman insanlar bu stratejinin kendi işleri için ne anlama geldiğini göremiyordu. Oysa strateji bir plan değil satış ekibinin müşteriye yaklaşımında, bir mühendisin hangi probleme öncelik verdiğinde, bir mağaza yöneticisinin krizi nasıl yönettiğinde yaşar. Strateji tam olarak orada kazanılır ya da kaybedilir. Uluslararası iş yapan kurumlar için bu daha da kritiktir. Farklı kültürleri tanımadan ve anlamadan tek bir merkezden yazılan stratejiler sahada çalışmaz. 2026 liderlerinin işi, bu kültürel içgörüleri gerektiğinde yönetim kuruluna taşıyıp karar mekanizmasına entegre etmektir. 2026’da değişim, emirle değil insanların sahada sahiplenmesiyle gerçekleşecek.

YÜKSEK PERFORMANS KORKUYLA DEĞİL GÜVENLE KURULUR

İnsanlar konuşmaktan korktuğunda riskler saklanır, hatalar örtülür ve yenilik ölür. Ama beklentilerin olmadığı yerde de mükemmellik kaybolur. Gerçek liderlik, insanların doğruları söyleyebildiği ama performans çıtasının da yüksek olduğu bir ortam yaratmaktır. 2026’nın kazanan kültürleri bu dengeyi kurabilenler olacak.

YÖNETİM KURULLARININ ROLÜ KÖKTEN DEĞİŞİYOR

Bugün yönetim kurulları sadece denetleyen değil stratejik yön veren yapılar. Yapay zeka riskleri, siber güvenlik, çevresel-sosyal-yönetişim konuları, yetenek yönetimi ve kurumsal itibar artık finansal raporların ötesinde ele alınmalı. Güçlü yönetim kurulları doğru soruları sorar, kısa vadeli kârdan çok uzun vadeli dayanıklılığı gözetir ve kurum kültürünü finansal performans kadar ciddiye alır. Bunu yapamayanlar şirketlerini görünmez risklere açık bırakır.

KAPSAYICI LİDERLİK ARTIK BİR TERCİH DEĞİL PERFORMANS FAKTÖRÜ

En iyi kararlar farklı bakış açılarının bir araya geldiği ortamlarda alınır. Bugünün karmaşıklığı tek tip düşünceyle yönetilemez. Hiyerarşi yerini ağlara, bireysel kahramanlık yerini kolektif akla bırakıyor. 2026’nın kazanan organizasyonları bunu erkenden anlayanlar olacak.

2026’DA LİDERLER NE YAPMALI?

Başarılı olanlar kendi kararlarını düzenli olarak gözden geçirir, dünyadaki gelişmeleri odaklı biçimde takip eder, gerektiğinde uzman görüşlerini ve kültürel içgörüleri stratejiye dahil eder. Yapay zekayı düşünme ortağı yapar ama yargıyı devretmez, sahadan gelen geri bildirimi sistematik hale getirir ve insan yetiştirmeyi kişisel başarı ölçütü olarak görür. Çünkü gelecekte liderlik, kaç kişiyi yönettiğinizle değil kaç kişiyi güçlendirdiğinizle ölçülecek.

KONTROL ÇAĞININ SONUNA GELDİK

2026’nın liderleri emir verenler değil ön cephenin gücünü ve her kademenin sesini kurumun geleceğine dönüştürenler olacak.

Gelecek onlara ait.